Waarderingskamer

Inlichtingen: rechten en plichten van gemeenten

Veel gegevens over uw onroerende zaak (uw woning of uw bedrijfspand) zijn bij de gemeente bekend, bijvoorbeeld uit bouwvergunningen en het Kadaster. Daarnaast beschikt de gemeente over recente luchtfoto's en meestal ook van foto's vanaf de straat. Gecombineerd met bijvoorbeeld het bestemmingsplan en een overzichtskaart van de woonomgeving heeft men een goed beeld van de waardebepalende kenmerken.
Over de gebruikers van bijvoorbeeld bedrijfspanden kan een gemeente informatie krijgen uit het Handelsregister of eventueel uit de administratie van nutsbedrijven. Hierdoor heeft men gelijk ook een beeld van de soort bedrijvigheid. Maar niet in alle gevallen is deze informatie voldoende om een goede taxatie te kunnen maken. Daarom verzamelt de gemeente aanvullende informatie door andere informatiebronnen te raadplegen, zoals verkoopadvertenties. Ook kan men vragen een woning of bedrijfspand van binnen te mogen bekijken.
Maar gemeenten hebben ook de bevoegdheid inlichtingen te vragen aan bijvoorbeeld de eigenaar of gebruiker van een woning of bedrijfspand en die belanghebbende heeft dan de plicht de gevraagde informatie, als die van belang is voor de taxatie, te verstrekken. De gemeente kan de informatie opvragen via bijvoorbeeld een (digitaal) inlichtingenformulier.

Het inlichtingenformulier

Bij het inwinnen van aanvullende informatie maakt de gemeente vaak gebruik van een (digitaal) inlichtingenformulier. Inlichtingenformulieren worden gebruikt voor het verzamelen van gegevens over bijvoorbeeld een verbouwing na aankoop van een woning of over huurgegevens van bedrijfspanden. Veel gemeenten gebruiken ook digitale inlichtingenformulieren om aan de belanghebbende te vragen of de gegevens die de gemeente gebruikt, zoals het bouwjaar, de oppervlakte of het onderhoud van de woning of bedrijfspand nog correct zijn

Er bestaan standaard inlichtingenformulieren voor woningen en voor bedrijfspanden. De gemeente kan in specifieke gevallen naast de standaardvragen ook aanvullende gegevens opvragen voor de waardebepaling van een pand.

Wanneer mag de gemeente een woning of een bedrijfspand binnentreden

De gemeente heeft in de WOZ-administratie veel gegevens over woningen en bedrijfspanden opgenomen die relevant zijn voor de waardebepaling. Daarnaast is een aantal kenmerken nodig voor de taxatie  van buitenaf waar te nemen. Als de gemeente niet beschikt over voldoende gegevens, kan het in een enkel geval nodig zijn om een woning of bedrijfspand van binnen te bekijken. In die situatie kan de gemeente meestal rekenen op medewerking van de eigenaar of gebruiker van het pand.

De wet kent aan de gemeente ook een aantal bevoegdheden toe om de benodigde gegevens te achterhalen. De gemeente heeft de bevoegdheid om bedrijfspanden en terreinen te betreden. Degene die het pand komt bekijken, legitimeert zich en legt uit wat hij of zij komt doen. Meestal gaat hieraan een brief vooraf of wordt hiervoor een afspraak gemaakt. Het binnentreden van een woning is ook voor de gemeentelijke WOZ-taxateur alleen maar toegestaan als de bewoner daarmee instemt.

Wanneer u bezwaar hebt gemaakt tegen de waarde, en u heeft daarbij aangeven dat de gemeente is uitgegaan van onjuiste kenmerken (zoals grootte of kwaliteit of onderhoud), kan het voor de gemeente nodig zijn om uw melding in uw woning te controleren. Wanneer u de gemeente geen gelegenheid geeft de woning van binnen te bekijken, kan dit gevolgen hebben in een eventuele bezwaarprocedure. Er vindt dan een "omkering van de bewijslast" plaats. Dat betekent dat niet de gemeente moet aantonen dat de waarde juist is of dat de objectkenmerken die zij heeft gebuikt juist zijn. U zult dan moeten aantonen (bewijzen) dat de waarde onjuist is en/of dat de kenmerken onjuist zijn.
Het betreden van een woning tegen de wil van de bewoner is alleen onder heel bijzondere omstandigheden mogelijk en hiervan is  bij de WOZ-uitvoering meestal geen sprake.

Inlichtingen bij andere instanties

De gemeente kan ook gebruikmaken van informatie van derden, bijvoorbeeld makelaars of energiebedrijven. Onder welke voorwaarden deze partijen verplicht zijn om gevraagde informatie te verstrekken, is nader uitgewerkt in het Besluit gegevensverstrekking Wet WOZ.
Maar voordat een gemeente een beroep doet om deze verplichting om gegevens te verstrekken, zal de gemeente eerste andere, algemeen toegankelijke informatiebronnen raadplegen. De beschrijving in de advertentie waarin de woning (via internet) te koop wordt aangeboden, wordt bijvoorbeeld gebruikt om de gemeentelijke WOZ-administratie te verbeteren en waar nodig aan te vullen. Ook luchtfoto's en "streetview" foto's of andere foto's vanaf de straat, zoals cyclorama's kunnen goede aanvullende  informatie opleveren voor een correcte WOZ-taxatie van uw woning of bedrijfspand.