WOZ journaal mei 2026

Nieuwsbrief Waarderingskamer over de Wet waardering onroerende zaken

In deze nieuwsbrief nemen wij je mee in een aantal actuele ontwikkelingen binnen de WOZ-uitvoering. Van de kansen en aandachtspunten rond de inzet van AI tot praktijkervaringen met veldcontroles: onderwerpen die direct raken aan de kwaliteit en toekomst van het werk.

Daarnaast gaan we in op de nieuwe verplichting rond de verificatie van objectkenmerken en het belang van actuele gegevens in de LV WOZ voor de dagelijkse uitvoering en voor inwoners.

Ook staan we stil bij ontwikkelingen in vakbekwaamheid, zoals de start van de WOZ-minor, en bij de verdere professionalisering van de uitvoering, onder andere zichtbaar in het groeiende gebruik van verantwoordingsdocumenten. Daarnaast vind je een terugblik op de belangrijkste inzichten uit ons jaarverslag 2025 en stellen we graag enkele nieuwe collega’s aan je voor.

Zoals altijd hopen we je met deze nieuwsbrief te informeren én te inspireren in de verdere ontwikkeling van de WOZ-uitvoering.

Verantwoordingsdocumenten: van voorbeeld naar standaard

De afgelopen jaren hebben wij op onze website actief verantwoordingsdocumenten van gemeenten en samenwerkingsverbanden gedeeld. Ons doel was duidelijk: inspireren en ondersteunen, zodat steeds meer organisaties zelf aan de slag zouden gaan met het opstellen van een verantwoordingsdocument.

Met resultaat. Inmiddels zien we dat het verantwoordingsdocument op veel plekken een vaste plek heeft gekregen binnen de WOZ-uitvoering. Steeds meer organisaties bieden hiermee transparantie over de manier waarop WOZ-taxaties tot stand komen. Dat is een mooie ontwikkeling die bijdraagt aan het vertrouwen van inwoners.

Daarom hebben wij besloten de aparte webpagina met het overzicht van gedeelde verantwoordingsdocumenten te verwijderen. We laten nog vier aansprekende voorbeelden staan op onze website, op de pagina Interactie onder het kopje Voor gemeenten. Deze voorbeelden zijn daarnaast ook terug te vinden in de Mijn Waarderingskamer-omgeving, onder het onderdeel communicatie.

Wij willen alle organisaties die hun verantwoordingsdocument met ons hebben gedeeld hartelijk bedanken. Dankzij jullie inzet is deze ontwikkeling in een stroomversnelling gekomen.

Heb je vragen of behoefte aan ondersteuning bij het opstellen of doorontwikkelen van een verantwoordingsdocument? Neem gerust contact met ons op. Wij denken graag mee.

Veldcontroles in de praktijk: “Je komt altijd wijzer terug”

De Waarderingskamer stimuleert gemeenten en belastingsamenwerkingen om regelmatig veldcontroles uit te voeren. Door zelf de straat op te gaan en woningen ter plekke te bekijken, wordt de kwaliteit van de WOZ-gegevens versterkt en ontstaat een beter beeld van de werkelijkheid achter de data. Sabewa is één van de organisaties die hiermee recent is gestart en deelt positieve ervaringen uit de praktijk.

Start: dichter bij de werkelijkheid
Sabewa begon in november met de voorbereidingen en startte eind januari 2026 met de uitvoering van veldcontroles. Met een klein team van vier taxateurs met lokale kennis gingen zij het veld in, met als doel het verbeteren van de datakwaliteit én dichter bij de dagelijkse praktijk komen.

De aanleiding was duidelijk: niet alleen vertrouwen op gegevens en luchtfoto’s achter het bureau, maar zelf zien wat er in straten en wijken gebeurt. Zo ontstaat een completer en realistischer beeld van objecten.

Verwachtingen en aanpak
Vooraf werd rekening gehouden met een flinke tijdsinvestering en mogelijke verrassingen in het veld, vooral in oudere wijken waar gegevens soms onvolledig of verouderd zijn.

De aanpak is in de praktijk verder ontwikkeld. Wat begon met uitgeprinte lijsten en pen en papier, maakte al snel plaats voor werken met tablets en Excel-bestanden. Door regelmatig te evalueren en ervaringen te delen, werd de werkwijze stap voor stap slimmer en efficiënter. Er wordt ook bewust gewisseld in teams, zodat beoordelingen zo uniform en objectief mogelijk blijven.

Wat levert het op?
De ervaringen tot nu toe zijn positief. Het belangrijkste resultaat is een duidelijke verbetering van de kwaliteit van het objectenbestand. Verouderde of onjuiste gegevens worden sneller gesignaleerd en aangepast.

Daarnaast zorgen de veldcontroles voor meer gevoel bij een wijk en de woningen die daar staan. Doordat objecten direct naast elkaar worden bekeken, valt het sneller op wanneer iets afwijkt. Dat draagt bij aan een consistentere en beter uitlegbare waardering.

Een opvallende ervaring is dat foto’s lang niet altijd het volledige beeld geven. In werkelijkheid kan een woning er anders uitzien dan op beeldmateriaal. Dat onderstreept het belang van zelf kijken in het veld.

Dit werk blijkt bovendien niet alleen interessant en leuk voor taxateurs, maar ook voor andere collega’s binnen de WOZ-uitvoering. Sabewa geeft aan dat wanneer je een paar dagen met een taxateur meeloopt, je snel begrijpt hoe het werkt en het werk in de praktijk goed kunt oppakken.

Reacties uit de buurt
Op straat worden taxateurs regelmatig aangesproken door bewoners. Zodra wordt uitgelegd dat het gaat om het verbeteren van de WOZ-gegevens, ontstaat vrijwel altijd begrip en waardering. Het feit dat er zichtbaar en transparant in de wijk wordt gewerkt, draagt bij aan vertrouwen.

Waarde voor het werk
Ook intern worden de veldcontroles als positief ervaren. Het werk biedt afwisseling en zorgt voor meer betrokkenheid bij het objectenbestand. Taxateurs geven aan dat het inzicht in woningen en wijken sterk toeneemt en dat dit direct bijdraagt aan de kwaliteit van het werk.

Tips voor andere organisaties
Sabewa adviseert andere organisaties vooral om gewoon te beginnen, klein te starten en gaandeweg te verbeteren. Denk goed na over de aanpak, maar wees niet bang om – en durf ook – onderweg bij te sturen.

Belangrijke aandachtspunten zijn onder andere een slimme indeling van looproutes en rekening houden met praktische omstandigheden zoals het weer.

Tot slot
Veldcontroles blijken in de praktijk een waardevolle en motiverende aanvulling op het werk achter het bureau. Ze verbeteren de datakwaliteit, vergroten het inzicht en brengen de uitvoering dichter bij de werkelijkheid.

Of zoals Sabewa het zelf samenvat: “Je komt altijd wijzer terug dan je vertrekt.”

Verificatie objectkenmerken woningen

Vanaf 1 januari 2027 wordt de verificatie van objectkenmerken verplicht. Dit volgt uit de wijziging van de Uitvoeringsregeling instructie waardebepaling Wet WOZ.

Gemeenten moeten voortaan periodiek de objectkenmerken van woningen verifiëren bij de eigenaar. Dit betekent dat minimaal één keer per vijf jaar aan de eigenaar wordt gevraagd of de secundaire objectkenmerken die worden gebruikt voor de WOZ-taxatie correct zijn.

Benadering van nieuwe eigenaren
Naast deze periodieke verificatie geldt een aanvullende verplichting voor nieuwe woningeigenaren. Zij moeten worden benaderd om de primaire objectkenmerken te verifiëren.

De uitvoeringsregeling maakt geen onderscheid tussen verschillende categorieën woningeigenaren. Iedere woningeigenaar moet de mogelijkheid krijgen om gegevens te verifiëren. In de praktijk ligt het voor de hand om de communicatie af te stemmen op de doelgroep, bijvoorbeeld particuliere eigenaren versus woningcorporaties met een grote portefeuille.

Geen uniforme werkwijze
Er is geen voorgeschreven methode voor verificatie. Gemeenten hebben ruimte om dit zelf in te richten.

Veel gemeenten passen al vormen van verificatie toe, zoals:

• koopinlichtingenformulieren voor nieuwe eigenaren
• structureel overleg met woningcorporaties

Deze bestaande werkwijzen kunnen in veel gevallen worden benut.

Verificatie en controle naast elkaar
De verplichting tot verificatie komt naast de bestaande verplichting tot controle van objectkenmerken.

Het onderscheid is als volgt:

• Controle: de gemeente stelt zelfstandig vast of objectkenmerken juist zijn
• Verificatie: de eigenaar geeft een oordeel over de juistheid van de gegevens

In de praktijk kan het onderscheid soms minder scherp zijn.

Overzicht van hulpmiddelen
Om gemeenten te ondersteunen, is een overzicht opgesteld van beschikbare hulpmiddelen. Deze overzichtsplaat is een coproductie van de LVLB, de LLBP en de Waarderingskamer en is te vinden op onze website.

Van pilot naar structurele toepassing
Eén van de hulpmiddelen die op de plaat ook genoemd wordt, is het project "Check uw woning" van de LVLB. Diverse organisaties hebben de afgelopen jaren pilots gedaan met Check uw woning. Nu verificatie een verplichting wordt is het goed om te constateren dat Check uw woning de overstap maakt van pilotfase naar een professionele productiefase. Je kan hierover meer informatie krijgen bij de LVLB.

Doel van de verplichting
Met de huidige instrumenten kunnen gemeenten naar verwachting tijdig voldoen aan de nieuwe verplichting.

Belangrijk is om het achterliggende doel centraal te houden: het stimuleren van vroegtijdig, informeel contact met woningeigenaren, bij voorkeur vóór het vaststellen van de WOZ-waarde. Zodat een inwoner kan vertrouwen op een juiste WOZ-waarde.

Energiebelasting en WOZ-objectafbakening: hoe zit dat precies?

Gemeenten krijgen regelmatig vragen over de relatie tussen energiebelasting en de WOZ-objectafbakening, bijvoorbeeld over het afgeven van een ‘samenstelverklaring’ of juist een verklaring dat meerdere woningen "één elektriciteitsmeter delen". Hieronder zetten we op een rij wat relevant is voor de praktijk. Door een recente uitspraak van Hof Den Bosch is die relevantie nog ingrijpender geworden, nu het Hof besloten heeft dat de Belastingdienst geen enkele mogelijkheid heeft om af te wijken van de door de gemeente vastgestelde afbakening.

Wat is energiebelasting?
Energiebelasting wordt geheven over het verbruik van aardgas en elektriciteit per "aansluiting". Het energiebedrijf brengt deze belasting in rekening bij de gebruiker en draagt deze af aan de Belastingdienst.

De energiebelasting kent een degressief tarief: hoe hoger het verbruik, hoe lager het tarief per eenheid. Daarnaast geldt een heffingskorting per "aansluiting".

Waarom is de WOZ-objectafbakening van belang?
Voor de energiebelasting wordt aangesloten bij de WOZ-objectafbakening. Een aansluiting voor de energiebelasting is gelijk aan een WOZ-object. Het maakt dus niet uit of een woning of bedrijfsruimte nul, één of meer elektriciteitsmeters heeft. Dit betekent:

• De berekening van de energiebelasting gebeurt per WOZ-object
• De heffingskorting wordt toegekend per WOZ-object

De afbakening kan dus invloed hebben op de hoogte van de energiebelasting. Het samenvoegen van twee WOZ-objecten van een energie-intensief bedrijf, bijvoorbeeld een tuinbouwbedrijf, kan leiden tot een verlaging van de energiebelasting met enkele tienduizenden euro.s Dit kan leiden tot vragen of verzoeken van belanghebbenden om objecten samen te voegen. Aan de andere kant hebben eigenaren/gebruikers van wooneenheden die geen eigen elektriciteitsmeter hebben, juist wel een belang om als zelfstandig WOZ-object afgebakend te worden.

Wat moet je als gemeente doen?
De belangrijkste regel:
De WOZ-objectafbakening wordt uitsluitend bepaald op basis van artikel 16 Wet WOZ en de geldende jurisprudentie.

Er is geen beleidsvrijheid om af te wijken vanwege mogelijke belastingvoordelen voor de energiebelasting.

Wanneer is sprake van één WOZ-object (samenstel)?
Volgens de rechtspraak (o.a. van de Hoge Raad) moet per situatie worden beoordeeld of eigendommen bij elkaar horen. Daarbij kijk je naar alle omstandigheden in samenhang, zoals:

• Liggen de objecten aaneengesloten of liggen er andere objecten tussen?
• Wat is de afstand tussen de objecten?
• Is er een organisatorische samenhang in het gebruik?
• Kunnen de objecten afzonderlijk worden verkocht?
• Kunnen ze objecten onafhankelijk van elkaar worden gebruikt?
• De uiterlijk kenmerken van de objecten?
• Is er voor derden een duidelijke samenhang zichtbaar?

Pas als uit deze beoordeling blijkt dat sprake is van één geheel, mag je afbakenen als één WOZ-object.

Samenstelverklaring: wel of niet doen?
Gemeenten krijgen nog regelmatig verzoeken om een ‘samenstelverklaring’. Deze verklaring zou dan een aankondiging inhouden dat de volgende WOZ-beschikking gebaseerd zou worden op een gewijzigde objectafbakening (een samenstel).Het is belangrijk om te weten:

• Een samenstelverklaring heeft geen formele status
• Belanghebbenden kunnen hier geen rechten aan ontlenen
• De Belastingdienst mag er geen rekening mee houden, zoals is bevestigd in de uitspraak van het gerechtshof (Hof Den Bosch)

Advies: wees terughoudend met het afgeven van samenstelverklaringen. Ze kunnen verwachtingen wekken, terwijl ze juridisch geen betekenis hebben. Dit geldt voor alle verzoeken gericht op het wijzigen van de toegepaste objectafbakening.

Praktische conclusie

• Pas altijd artikel 16 Wet WOZ en jurisprudentie toe
• Laat de energiebelasting geen rol spelen bij de afbakening
• Beoordeel per geval of sprake is van een samenstel
• Geef in principe geen samenstelverklaringen af

Saxion start WOZ-minor: goede voorbereiding op het vak taxateur

Vanaf studiejaar 2026-2027 biedt de opleiding Vastgoedkunde van Saxion een nieuwe minor aan: Vastgoedwaardering (Wet WOZ). In deze minor verdiepen studenten zich een half jaar lang in de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ).

Studenten leren hoe de WOZ-waarde van woningen en niet-woningen wordt bepaald. Ze gaan aan de slag met modelmatige waarderingstechnieken en het opstellen en gebruiken van taxatiemodellen. Daarbij werken zij met opdrachten uit de praktijk.

Ook leren studenten hoe zij gegevens verzamelen, controleren en bijhouden. Dit is belangrijk om betrouwbare taxatiemodellen te kunnen maken en de kwaliteit van de WOZ-uitvoering te waarborgen.

Een voordeel van deze minor is dat studenten na afronding een sterke basis hebben voor een vervolg binnen het vakgebied. Studenten die de opleiding Vastgoedkunde en de minor hebben afgerond, kunnen daarna direct starten met het NRVT meester-gezel traject.

De WOZ-minor is een resultaat van het programma Vakbekwaamheid van de Waarderingskamer. Hiermee wordt de verbinding tussen opleiding en praktijk versterkt. Studenten doen niet alleen kennis op, maar ook ervaring met de werkzaamheden die zij later in de praktijk nodig hebben.

Jaarverslag 2025 gepubliceerd

Ons jaarverslag 2025 is gepubliceerd op onze website. Benieuwd naar de belangrijkste ontwikkelingen in de WOZ-uitvoering? In het jaarverslag lees je hoe het afgelopen jaar is verlopen en welke stappen zijn gezet.

In 2025 bleef het aantal bezwaren tegen WOZ-waarden op hoofdlijnen stabiel, terwijl de uitvoeringskosten daalden ten opzichte van 2023. Dit laat zien dat maatregelen om het aantal bezwaren, met name no cure no pay, te beperken effect beginnen te hebben. Daardoor ontstaat meer ruimte voor kwaliteit en innovatie.

Ook zijn stappen gezet in de modernisering van de WOZ-uitvoering. Zo is gewerkt aan een vernieuwd taxatieverslag en aan laagdrempelig contact met inwoners en bedrijven over de gegevens die aan de WOZ-waarde ten grondslag liggen. De bijbehorende regelgeving is per 1 januari 2026 ingegaan.

Lees het volledige jaarverslag 2025 op onze website.

AI-handreiking voor de WOZ: kansen en aandachtspunten voor kunstmatige intelligentie

Kunstmatige intelligentie (AI) ontwikkelt zich in hoog tempo en biedt ook binnen de WOZ grote kansen. Denk aan het verbeteren van de kwaliteit, het efficiënter inrichten van processen en het beter ondersteunen van medewerkers. De Waarderingskamer ziet AI daarbij nadrukkelijk als een ondersteunend hulpmiddel, niet als vervanging van de professional. Door AI slim in te zetten, ontstaat meer ruimte om te focussen op het bewaken en verbeteren van de kwaliteit van de WOZ-uitvoering.

Tegelijkertijd vraagt de inzet van AI om zorgvuldigheid. Wet- en regelgeving, transparantie en maatschappelijke verwachtingen spelen een belangrijke rol. Om WOZ-organisaties hierbij te ondersteunen, heeft de Waarderingskamer de AI-handreiking voor de WOZ-uitvoering opgesteld. De AI-handreiking voor de WOZ geeft WOZ-organisaties concrete handvatten om AI op een verantwoorde en effectieve manier in te zetten.

Op 28 mei 2026 organiseert de Waarderingskamer een webinar over de wijze waarop AI binnen de WOZ-uitvoering kan worden toegepast. Meld je nu alvast aan.

Nieuwe collega: Jonica op ’t Root

Sinds begin 2026 is Jonica op ’t Root werkzaam bij de Waarderingskamer. Zij is geen onbekende binnen het WOZ-domein. Haar eerste kennismaking met de WOZ dateert uit 1996, toen zij vanuit haar studie Geodesie aan de TU Delft haar afstudeeronderzoek uitvoerde bij de Waarderingskamer. Later keerde zij terug en werkte zij tot 2011 aan onder andere de ontwikkeling van de eerste Waarderingsinstructie en het verbeteren van de uniformiteit in de waardebepaling.

Na een periode buiten het WOZ-domein, waarin zij onder andere bij een belastingsamenwerking werkte, is Jonica nu weer actief bij de Waarderingskamer.

In haar huidige functie richt zij zich op de Basisregistratie WOZ en de Landelijke Voorziening WOZ (LV WOZ). Zij is betrokken bij onderzoeken naar de kwaliteit Basisregistratie WOZ en zet zich in voor verdere verbetering, bijvoorbeeld op het gebied van consistentie en volledigheid. Gemeenten en uitvoeringsorganisaties kunnen bij haar terecht voor inhoudelijke vragen over de LV WOZ, signaleringslijsten en bestandsanalyses.

Jonica zal regelmatig aanwezig zijn bij externe overleggen en onderzoeken, waar zij haar kennis en ervaring binnen het WOZ-domein graag deelt.

Buiten haar werk is zij graag actief, onder andere met sport, bordspellen en reizen met haar gezin.

Nieuwe collega: Henk Visser

Sinds 1 februari is Henk Visser werkzaam bij de Waarderingskamer. Hij brengt veel ervaring mee vanuit de rijksoverheid, waar hij 40 jaar heeft gewerkt bij de Belastingdienst en de Douane.

De Waarderingskamer is voor Henk geen onbekende organisatie. Van augustus 2011 tot augustus 2014 was hij hier al op detacheringsbasis werkzaam. Omdat hij destijds met veel plezier bij de Waarderingskamer heeft gewerkt, was de keuze om nu definitief over te stappen snel gemaakt.

In zijn huidige functie werkt Henk als dataspecialist. Hij houdt zich bezig met de aanlevering en verwerking van diverse gegevensbestanden. Ook begeleidt hij collega-inspecteurs bij onderzoeken.

LV WOZ: ook van direct belang voor inwoners

Inzicht in de kwaliteit van de LV WOZ

De Landelijke Voorziening WOZ (LV WOZ) bevat een kopie van de WOZ-gegevens die door verschillende afnemers worden gebruikt. Voor veel gemeenten is het een uitdaging om te controleren of de gegevens compleet en actueel zijn.

Om hierbij te ondersteunen, hebben wij in MijnWaarderingskamer verschillende signaleringslijsten beschikbaar gesteld. Deze lijsten helpen om snel inzicht te krijgen in WOZ-objecten waarbij:

• gegevens mogelijk geoptimaliseerd moeten worden in de eigen administratie, of
• sprake is van een verschil dat met een hersynchronisatie kan worden opgelost

Toelichting in webinar
In het webinar van april hebben we voorbeelden laten zien van deze signaleringslijsten en toegelicht hoe ze bijdragen aan het verbeteren van de kwaliteit van de LV WOZ.

Afweging in capaciteit
Gemeenten geven soms aan dat zij hun capaciteit liever inzetten voor werkzaamheden die direct zichtbaar zijn voor inwoners, zoals:

• informeel contact
• het afhandelen van bezwaren

Die keuze is begrijpelijk en het centraal stellen van inwoners (en bedrijven) ondersteunen wij volledig. Tegelijkertijd is het belangrijk om te beseffen dat ook het actueel houden van de LV WOZ direct effect heeft voor inwoners.

Waarom actuele gegevens belangrijk zijn
Actuele gegevens moet overeenkomen met de feitelijke werkelijkheid, Inwoners kunnen daardoor gemakkelijk de gegevens herkennen. Dit sluit ook mooi aan bij de belevingswereld van een inwoner.

Recent webinar: Op naar nul fouten in de LV WOZ

Tijdens het webinar (afgelopen april) zijn suggesties gedeeld om foutberichten te verminderen, waaronder het gebruik van signaleringslijst 5: ‘Ontvanger WOZ-beschikking is niet geregistreerd als belanghebbende’.

De meeste signalen op deze lijst zijn voorbeelden waarbij de laatste wijziging van een belanghebbende gebruiker of belanghebbende eigenaar niet verwerkt is in de LV WOZ. Vaak is dit veroorzaakt doordat het bericht met de mutatie bij de LV WOZ heeft geleid tot een foutbericht.

Het gevolg kan zijn dat een vorige eigenaar nog als actuele belanghebbende in de LV WOZ staat.

Gevolgen voor inwoners
Dit kan merkbare gevolgen hebben voor inwoners. Zo kan een vorige eigenaar:

• de verkochte woning nog zien in MijnOverheid als “zijn woning”
• de woning nog tegenkomen in de vooraf ingevulde aangifte inkomstenbelasting (bijvoorbeeld bij het eigenwoningforfait of in box 3)

Bij de Waarderingskamer ontvangen we regelmatig vragen van inwoners die zich hierover verbazen.

Door de signaleringslijsten actief te gebruiken, kunnen gemeenten dit soort situaties voorkomen.

Praktische werkwijze
Het werken aan het optimaliseren van de gegevens in de LV WOZ aan de hand van de signaleringslijsten is eenvoudig, omdat het niet nodig is om op zoek te gaan wanneer nu precies welk bericht aan de LV WOZ fout is gegaan.

De meeste lijsten bevatten WOZ-objectnummers. De werkwijze is als volgt:

1. Controleer in de eigen administratie of de gegevens actueel zijn
2. Vergelijk deze met de gegevens in de LV WOZ
3. Controleer de LV WOZ-gegevens, bijvoorbeeld via MijnKadaster
4. Los eventuele verschillen op, vaak via een hersynchronisatie

Conclusie
Het beoordelen en verwerken van signaleringslijsten in MijnWaarderingskamer is een WOZ-activiteit waar inwoners direct voordeel van hebben.

Heeft u vragen over dit onderwerp? Bekijk dan (nogmaals) het webinar of neem contact met ons op via info@waarderingskamer.nl.