WOZ journaal september 2026

Nieuwsbrief Waarderingskamer over de Wet waardering onroerende zaken

In deze nieuwsbrief vind je weer verschillende ontwikkelingen en onderwerpen die belangrijk zijn voor je dagelijkse werk rondom de WOZ.

We informeren je onder meer over de nieuwste ontwikkelingen rond de Waarderingsinstructie en de verificatieplicht van objectkenmerken. Ook lees je meer over het verantwoordingsdocument en de nieuwe regelgeving voor mantelzorg- en familiewoningen.

Daarnaast vragen we je aandacht voor een aantal activiteiten waarbij we graag samen met gemeenten en belastingkantoren aan de slag gaan. Zo kun je meedenken over de verbetering van de beoordelingsprotocollen en je vragen over de LV WOZ voorafgaand aan het webinar met ons delen.

Tot slot vind je informatie over nieuwe hulpmiddelen en ontwikkelingen die kunnen helpen bij het uitvoeren en uitleggen van je WOZ-werk.

Veel leesplezier!

Verificatie van objectkenmerken vanaf 1 januari 2027

Vanaf 1 januari 2027 verandert de Uitvoeringsregeling instructie waardebepaling Wet WOZ. Gemeenten krijgen daarmee een wettelijke verplichting om bepaalde objectkenmerken van woningen bij woningeigenaren te verifiëren.

Wat moet je vanaf 2027 doen?
Er wordt onderscheid gemaakt tussen primaire en secundaire objectkenmerken.

• Primaire en secundaire objectkenmerken: deze moeten bij de nieuwe eigenaar worden geverifieerd, direct na de verkoop van de woning (nu wordt dit vaak gedaan in de vorm van een koopinlichtingenformulier). Reageert de nieuwe eigenaar niet? Dan verwachten we dat je nog een herinnering stuurt.
• Secundaire objectkenmerken: Moeten ten minste één keer per vijf jaar bij alle woningeigenaren worden geverifieerd. Dit is een aanvulling op de eigen fysieke/visuele controle van de gemeente. Dit kun je bijvoorbeeld doen door een notificatie te sturen waarin je een woningeigenaar wijst op de mogelijkheid om de secundaire kenmerken te controleren. Een herinnering is hier niet nodig.

Advies van de Waarderingskamer 
Om vanaf 2027 aan de kwaliteitseisen en toezichtnormen van de Waarderingskamer te voldoen, adviseren wij gemeenten om met de volgende punten rekening te houden: 

1. Sluit aan bij landelijke uniformiteit ("Check uw woning") 
Je kan aanhaken bij het landelijke initiatief Check uw woning van de LVLB. Dit is een gestandaardiseerde digitale methode met onder meer voorbeeld foto’s waarmee inwoners de kwaliteit en het onderhoud van hun woning kunnen inschatten. 

Een landelijke aanpak maakt het voor inwoners duidelijker en voorkomt dat iedere gemeente zelf een instrument hoeft te ontwikkelen.

2. Een alternatief is ook mogelijk
Deelname aan “Check uw woning” is niet verplicht. Kies je voor een andere aanpak? Controleer dan wel of dit alternatief voldoet aan de wettelijke eisen.

3. Leg het proces goed vast
Zorg voor een duidelijk en navolgbaar proces. Leg in je administratie in ieder geval vast:

• wanneer en via welk kanaal je de eigenaar hebt benaderd;
• of er een herinnering is gestuurd en welke reactie je hebt ontvangen;
• welke correcties of wijzigingen de eigenaar heeft doorgegeven;
• wanneer en hoe je de eigenaar over de uitkomst hebt geïnformeerd.

4. Verwerk reacties in de WOZ-waardering
Zorg ervoor dat signalen en correcties van eigenaren traceerbaar kunnen worden verwerkt in de eerstvolgende WOZ-waardering.

5. Zorg dat iedereen kan meedoen
Niet iedere inwoner is even digitaal vaardig. Zorg daarom naast digitale mogelijkheden ook voor passende ondersteuning en alternatieve kanalen, zoals telefonische hulp of ondersteuning aan de balie.

Bereid je op tijd voor
Met een goed ingericht proces kunnen gemeenten vanaf 1 januari 2027 aan de nieuwe verplichtingen voldoen. Zorg daarom dat jouw systemen, processen en communicatie op tijd klaar zijn.

Belangrijkste speerpunten WOZ-taxaties en kwaliteitscontrole

Zoals ieder jaar hebben we dit jaar weer een aantal gemeenten geselecteerd waarbij we een onderzoek gaan doen naar de kwaliteit van de taxaties. Bij de bepaling van onze speerpunten kijken we terug naar de vorige ronde. De onderwerpen die bij een aantal gemeenten verbeterd moesten worden vormen de basis voor onze speerpunten. 

1. Leerpunten uit de voorgaande controleronde

De auditronde bracht concrete verbeterpunten aan het licht die gemeenten direct moeten oppakken: 

• Actuele gegevensregistratie: Zorg voor volledige en actuele objectkenmerken (bijvoorbeeld na verbouwingen of verkoop). 
• Onderbouwing niet-woningen: Verbeter de onderbouwing bij niet-woningen (zoals winkels, opslagunits en agrarische objecten) door het beter vastleggen van huurcijfers en restwaarden. 
• Aanlevering gegevens: Borg dat gegevensleveringen via XML-bestanden volledig en juist volgens specificaties verlopen. 

2. Primaire én secundaire objectkenmerken blijven speerpunt

Het correct en actueel houden van objectkenmerken blijft essentieel voor zowel woningen als niet-woningen. Vanaf 1 januari 2027 geldt daarnaast een wettelijke verificatieplicht: 

• Primaire kenmerken (zoals type, inhoud en oppervlakte) moeten direct na verkoop bij de nieuwe eigenaar geverifieerd worden. 
• Secundaire kenmerken (zoals onderhoud, kwaliteit, voorzieningen en ligging) moeten minimaal eens per vijf jaar worden nagelopen. 

3. Extra aandacht voor funderingsproblematiek en energiezuinigheid

Specifieke gebouweigenschappen hebben steeds meer invloed op de markt- en WOZ-waarde. Gemeenten dienen alert te zijn op:

• Funderingsproblematiek: Signalen van funderingsrisico’s of herstelkosten moeten tijdig in de registratie en waardering worden verwerkt om over- of onderwaardering te voorkomen. 
• Energiezuinigheid: Met de maatschappelijke verduurzaming is de mate van energiezuinigheid (zoals isolatie, warmtepompen en zonnepanelen) een steeds bepalender kenmerk. Zorg dat dit kenmerk laagdrempelig uitgevraagd en correct verwerkt wordt. 

Oktoberinventarisatie 2026 staat klaar

Elk jaar vragen wij gemeenten/samenwerkingsverbanden in oktober naar de stand van zaken op dat moment. De oktoberinventarisatie 2026 is inmiddels beschikbaar in MijnWaarderingskamer.

De peildatum voor de gevraagde kengetallen, zoals het aantal ontvangen bezwaren, nog af te handelen bezwaren en nog te beschikken objecten is 1 oktober 2026. De uiterste inleverdatum is vrijdag 16 oktober 2026.

Wat is er nieuw in 2026?
Ten opzichte van de oktoberinventarisatie 2025 zijn er een aantal wijzigingen doorgevoerd:

Om de leesbaarheid van de vragen te verbeteren is de vraagstelling aangepast. De peildatum en belastingjaar staan nu in koptekst van de sectie en niet meer in de individuele vraag zelf.

Bij gegevensbeheer met betrekking tot de kwaliteit van de objectkenmerken zijn een aantal vragen toegevoegd. Zo wordt nu gevraagd naar de verwerking van de mutatiedetectie, het aantal woningen/niet-woningen waarvan de primaire objectkenmerken zijn gecontroleerd, het aantal woningen/niet-woningen waarvan de secundaire objectkenmerken zijn gecontroleerd. Daarnaast is een vraag opgenomen over het opvragen van koopinlichtingenformulieren.

De vragen bij de het onderdeel vakbekwaamheid zijn niet meer opgenomen.

De nieuwe Waarderingsinstructie: stap voor stap verder

De nieuwe Waarderingsinstructie is volop in ontwikkeling. In deze instructie beschrijft de Waarderingskamer aan welke standaarden de uitvoering van de WOZ moet voldoen.  

Samen aan de slag in de praktijk
Voor de zomervakantie organiseerde het secretariaat drie inhoudelijke sessies. Medewerkers van WOZ-uitvoeringsorganisaties en het bedrijfsleven dachten hierin mee. 

De gesprekken gingen over drie belangrijke thema’s:

• Gegevensbeheer
• Taxeren
• Interactie

De kennis en ervaringen uit de praktijk helpen ons om de nieuwe Waarderingsinstructie goed te laten aansluiten op de dagelijkse WOZ-uitvoering.

Van ideeën naar kwaliteitseisen
De opbrengst van de sessies is inmiddels verwerkt in kwaliteitseisen voor de verschillende onderdelen van de WOZ-uitvoering. Daarmee worden de eerste contouren van de nieuwe Waarderingsinstructie zichtbaar.

Wat gebeurt er nu?
De resultaten worden eerst besproken in de verschillende commissies van de Waarderingskamer. Daarna leggen we de concept-hoofdstukken voor aan verschillende partijen voor feedback.

Ook de deelnemers aan de praktijksessies krijgen de gelegenheid om mee te kijken en te reageren.

We hebben dus al flinke stappen gezet. We houden u op de hoogte van de verdere ontwikkeling van de nieuwe Waarderingsinstructie.

Nieuwe regelgeving mantelzorg- en familiewoningen: wat betekent dit voor de WOZ?

Op 1 juli 2026 is de Wet regie volkshuisvesting in werking getreden. In het kader van deze wet verandert naar verwachting ook de regelgeving rond mantelzorgwoningen. Deze veranderingen kunnen gevolgen hebben voor de objectafbakening en waardebepaling van mantelzorgwoningen.

Nieuwe regelgeving vanaf 2027
De veranderingen rond mantelzorgwoningen staan niet in de Wet regie volkshuisvesting zelf, maar in een Besluit regie volkshuisvesting. Dit besluit is nog niet gepubliceerd en treedt naar verwachting op 1 januari 2027 in werking.

Met dit besluit wordt naar verwachting vanaf 1 januari 2027 niet alleen het vergunningsvrij realiseren van mantelzorgwoningen, maar ook de vergunningsvrije realisatie van andere woonvoorzieningen op eigen terrein voor familieleden mogelijk. Deze worden ook wel familiewoningen genoemd.

Gevolgen voor de WOZ nog niet volledig duidelijk
Door de nieuwe regelgeving vervalt de verplichting die nu veelal geldt voor mantelzorgwoning, om de voorziening te "verwijderen", wanneer de zorg wordt beëindigd of wanneer de (hoofd)woning wordt verkocht.

Op dit moment is nog niet volledig duidelijk welke gevolgen de nieuwe regelgeving heeft voor de WOZ-afbakening en de WOZ-waardebepaling van bestaande mantelzorgwoningen waarvoor deze verwijderplicht nu geldt. 

Ook voor familiewoningen die in de toekomst worden gerealiseerd, is nog niet volledig duidelijk hoe voor deze familiewoningen een WOZ-waarde kan worden bepaald.

De komende periode brengen we dit samen met andere betrokken partijen, waaronder de VNG, verder in kaart. Daarbij kijken we ook naar de registratie van mantelzorgwoningen en familiewoningen in de BAG en de WOZ-administratie.

Zodra hierover meer duidelijkheid is, informeren we je via onze verschillende kanalen over de noodzakelijke activiteiten.

Wat kan je nu al doen?
Wij adviseren je om alvast een duidelijk overzicht te maken van de bestaande mantelzorgwoningen binnen uw gemeente of het gebied waarvoor je organisatie werkt.

Zo heb je in beeld om welke WOZ-objecten het gaat en voor hoeveel objecten mogelijk activiteiten nodig zijn wanneer de nieuwe regelgeving doorgevoerd moet worden in de WOZ-waardering.

Heb je in de tussentijd al concrete vragen of suggesties over de gevolgen van de nieuwe regelgeving? Laat het ons dan weten.

Help mee de beoordelingsprotocollen te verbeteren

Denk mee vanuit de praktijk
Eerder deden we al een oproep om mee te denken over de beoordelingsprotocollen van de Waarderingskamer. We zijn nog op zoek naar gemeenten en belastingkantoren die hun ervaringen met ons willen delen.

De Waarderingskamer heeft beoordelingsprotocollen ontwikkeld die je als gemeente of belastingkantoor kunt gebruiken om de kwaliteit van WOZ-processen op een gestructureerde manier te beoordelen. Het zijn praktische hulpmiddelen en ze zijn niet verplicht.

Samen maken we ze beter
De beoordelingsprotocollen worden al langere tijd gebruikt. Nu willen we ze samen met jullie vanuit de praktijk verder verbeteren. We willen ervoor zorgen dat ze nog duidelijker, eenvoudiger en beter toepasbaar worden in het dagelijks werk.

Doe mee in een focusgroep
We gaan aan de slag met focusgroepen en nodigen gemeenten en belastingkantoren van harte uit om mee te denken. Jouw ervaring uit de praktijk is daarbij heel belangrijk. Samen kijken we wat goed werkt en wat beter kan.

Doe je mee?
Lijkt het je leuk om mee te denken over de verbetering van de beoordelingsprotocollen? Stuur dan een e-mail naar info@waarderingskamer.nl. We horen graag van je en nemen daarna contact met je op.

Verantwoordingsdocument: legt u de WOZ-waarde goed uit?

Met een WOZ-verantwoordingsdocument legt een WOZ-organisatie op hoofdlijnen uit hoe een WOZ-waarde tot stand is gekomen. De meeste gemeenten en samenwerkingsverbanden hebben inmiddels zo’n document en stellen dit beschikbaar aan belastingplichtigen.

Het verantwoordingsdocument geeft belastingplichtigen meer inzicht in de manier waarop de WOZ-waarde is bepaald. Het wordt ook vaak gebruikt bij bezwaar- en beroepsprocedures. Samen met het taxatieverslag bevat het verantwoordingsdocument de informatie die de gemeente formeel moet verstrekken over de WOZ-waarde. Dit zijn de zogenoemde ‘op de zaak betrekking hebbende stukken’. 

Workshop of individuele begeleiding

In het verleden organiseerden we workshops voor WOZ-organisaties die nog geen verantwoordingsdocument hadden. Tijdens deze workshops hielpen we hen om zelf een document op te stellen.

Afhankelijk van de belangstelling bekijken we of we in de periode van november tot en met januari opnieuw een workshop van twee a drie bijeenkomsten (waarvan een bij de Waarderingskamer op kantoor en de rest online) organiseren. We kunnen ook kiezen voor individuele begeleiding. Samen met de geïnteresseerde organisaties bepalen we wat het beste past.

Interesse? Neem contact op

Wilt u een verantwoordingsdocument opstellen? Of wilt u uw bestaande document verbeteren of actualiseren? Laat het ons weten.

Neem contact op met Marco Kuijper via marco.kuijper@waarderingskamer.nl.

Stel je vragen over de LV WOZ vóór het webinar

Ook dit jaar organiseren we weer een webinar waarin we ingaan op praktijkvragen rondom de LV WOZ. Dit webinar vindt plaats op 26 november 2026.

We hebben al enkele vragen die we zeker gaan behandelen. In ieder geval komen de volgende onderwerpen aanbod:

• de juiste status Beschikking bij de afhandeling van bezwaar, met speciale aandacht voor status Beschikking "13 waarde ambtshalve verminderd";
• toelichting gebruik BAG relaties (is Verbonden Met, onleent Aanduiding Aan en heeft Als Aanduiding) binnen de Basisregistratie WOZ met ook een doorkijk naar BAG-gegevens op het WOZ-waardeloket en het WOZ-taxatieverslag;
• de juiste gebruikscode in de LV WOZ nu ook in verband met tariefdifferentiatie bij de watersysteemheffing gebouwd bij de Waterschappen;

Stel je vraag vooraf

Tijdens het webinar kunnen we nog meer vragen behandelen. Voor de voorbereiding is het handig als we jouw vragen vooraf kennen. Daarom ontvangen wij jouw vraag graag vóór 10 oktober 2026.

Stuur je vraag naar:  info@waarderingskamer.nl onder vermelding van "Webinar LV WOZ".

Alle vragen worden volledig geanonimiseerd en vertrouwelijk behandeld. Stel je vraag daarom zo concreet mogelijk en gebruik voorbeelden waar dat kan. 

Mis deze kans niet om een vraag die bijvoorbeeld al langer speelt binnen jouw organisatie, tijdens het webinar beantwoord te krijgen.

Ook vragen voor onze andere webinars zijn welkom. Bekijk het programma op onze website.

Lancering Nederlandse versie Lincoln Institute Vertical Equity App

Recent lanceerde het Lincoln Instituut de Nederlandse versie van hun applicatie om scheefheid binnen taxaties inzichtelijk te krijgen. Deze applicatie is  bijzonder geschikt om te gebruiken bij de herwaardering. Deze applicatie is ook een gemakkelijk hulpstuk om mogelijk complexe berekeningen automatisch te laten uitvoeren. 

De applicatie vereist slechts een Excel-bestand met geïndexeerde verkoopcijfers en (voorlopige) WOZ-waardes om de berekeningen uit te voeren. Adres en persoonsgegevens zijn dus niet nodig. Ondanks dat de applicatie geen enkele gegevens opslaat wordt wel aangeraden om onnodige gegevens niet in de applicatie te stoppen.

De applicatie geeft een snelle toegang tot complexe berekeningen en heeft de mogelijkheid om een rapport uit te draaien waarin alle meetinstrumenten worden uitgelegd. De oordelen in het rapport zijn gebaseerd op internationale standaarden en staan los van het oordeel over scheefheid van de Waarderingskamer.

De app kan worden gevonden via de volgende link, hier staan ook uitlegfilmpjes over het gebruik van de app.

Lincoln Institute Vertical Equity App - Lincoln Institute of Land Policy