Waarderingskamer

Vragen van gemeenten over de openbaarheid van WOZ-waarden

Mag de gemeente volstaan met verwijzen naar het WOZ-waardeloket?

Op zich spreekt de wet alleen over het beschikbaar zijn van de WOZ-waarden via het WOZ-waardeloket. Dus wanneer iemand schriftelijk, telefonisch of aan de balie vraagt om verstrekken van de gegevens, zou het voldoende moeten zijn, wanneer men verwijst naar het WOZ-waardeloket.

Maar uit “klantvriendelijkheid” kan de gemeente natuurlijk eventuele vragen wel beantwoorden, bijvoorbeeld als mensen aangeven geen toegang tot internet te hebben of toch aan de balie staan. Welke mate van klantvriendelijkheid uiteindelijk “afgedwongen” kan worden (bijvoorbeeld door een klacht bij de ombudsman) kunnen wij niet inschatten. Maar juridisch is een verwijzing naar het loket “voldoende”.

Ditzelfde geldt, wanneer een gemeente de WOZ-waarden nog niet beschikbaar heeft in het WOZ-waardeloket, maar zelf op de site een alternatieve voorziening biedt.

Mag een gemeente ook op andere wijze WOZ-waarden van woningen verstrekken?

Ook wanneer een gemeente de WOZ-waarde wel toont in het WOZ-waardeloket mag zij ook op andere wijze de WOZ-waarde van woningen verstrekken. Er is immers ook sprake van opheffing van de geheimhouding. Bij deze andere vormen van verstrekken gelden dezelfde uitgangspunten als voor het loket, dus alleen woningen, geen bulkverstrekking, etc.

Is het toegestaan WOZ-waarden van woningen als bulk-gegevens te verstrekken?

Dat mag (nog) niet. Het is dus niet toegestaan om bijvoorbeeld een bestand met een groot aantal WOZ-waarden te verstrekken of beschikbaar te stellen op een site, zodat het gedownload kan worden.

In beginsel maakt de Wet WOZ het massaal verstrekken van waardegegevens wel mogelijk in artikel 40a, tweede lid. Maar afgesproken is dat eerst ervaring wordt opgedaan met individuele verstrekking van waardegegevens op basis van het eerste lid van artikel 40a Wet WOZ. Omdat nog geen besluit is gemaakt op grond van het tweede lid, beperkt de openbaarheid zich vooralsnog tot het individueel raadplegen van WOZ-waarden. Na de evaluatie van de eerste ervaringen zal besluitvorming plaatsvinden over een besluit met betrekking tot massale verstrekking van WOZ-waarden in de aanloop naar de realisatie van de wens van de Minister van BZK om de WOZ-waarden volledig tot open data te verklaren. In dat kader is een werkgroep ingesteld onder voorzitterschap van BZK die voor de zomer van 2017 moet rapporteren.

Deze strekking van de openbaarheid is ook verwoord in de gebruiksvoorwaarden voor het WOZ-waardeloket, zoals deze getoond worden bij het openen van het loket.

“Dit loket biedt de mogelijkheid om de WOZ-waarde van woningen te raadplegen. Volgens artikel 40a van de Wet WOZ kan de WOZ-waarde van woningen worden opgevraagd. In dit loket worden formeel vastgestelde WOZ-waarden getoond van woningen. Weergegeven wordt de WOZ-waarde zoals deze door de gemeente aan het begin van het jaar wordt vastgesteld. Wanneer als gevolg van bijvoorbeeld bezwaar of beroep de WOZ-waarde wijzigt, wordt de aangepaste WOZ-waarde getoond.

Men mag een onbeperkt aantal woningen raadplegen. Het moet echter wel het individueel raadplegen van afzonderlijke woningen betreffen. Om te voorkomen dat dit loket wordt overbelast door massale afname, is een drempelmechanisme ingebouwd. Dit betekent dat er een maximum is gesteld aan het aantal woningen dat men binnen een bepaalde tijdsperiode mag opvragen.

Het massaal (geautomatiseerd) onttrekken van gegevens aan het loket voor openbare WOZ-waarden van woningen is niet toegestaan. Het loket is op basis van artikel 40a, eerste lid, van de Wet WOZ uitsluitend bedoeld voor het individueel raadplegen van de WOZ-waarde van afzonderlijke woningen.

Ook het onttrekken van grote aantallen gegevens tegelijk aan dit loket of het verstrekken van deze informatie aan derden is niet toegestaan. Voor het massaal en/of geautomatiseerd opvragen van WOZ-waarden van woningen zijn nog geen nadere regels gesteld als bedoeld in artikel 40a, tweede lid, van de Wet WOZ. Bij ontbreken van deze nadere regelgeving is deze vorm van opvragen van WOZ-waarden uit het loket niet toegestaan (…)”.

Hoe luidt de wettekst over de openbaarheid van de WOZ-waarden van woningen?

Vanaf 1 oktober 2016 bepaalt artikel 40a van de Wet WOZ het volgende:

Artikel 40a

1.         Eenieder kan op verzoek het waardegegeven van een bepaalde onroerende zaak die in hoofdzaak tot woning dient, inzien of verstrekt krijgen bij het loket voor openbare WOZ-waarden.

2.         Bij algemene maatregel van bestuur wordt bepaald in welke gevallen, onder welke voorwaarden en tegen welk tarief een verzameling van waardegegevens betreffende onroerende zaken die in hoofdzaak tot woning dienen verstrekt kan worden via het loket voor openbare WOZ-waarden in een zodanige vorm dat daarop rechtstreeks een geautomatiseerde verwerking mogelijk is ten aanzien van een op voorhand onbepaalde groep van woningen of personen.

Wanneer worden de nieuwe WOZ-waarden zichtbaar op WOZ-waardeloket?

Zodra een gemeente in januari of februari de nieuwe beschikkingen (nieuwe WOZ-waarden) versturen naar de LV WOZ, worden deze direct daarna raadpleegbaar voor burgers via het www.wozwaardeloket.nl?

Omdat WOZ-waardeloket eenmaal per week wordt voorzien van nieuwe gegevens en het enige dagen kan duren voordat de nieuwe gegevens geladen zijn, zijn de nieuwe WOZ-waarden binnen één à twee weken zichtbaar in het WOZ-waardeloket. De LV WOZ kent geen “vertragingstijd”. Er wordt dus bijvoorbeeld niet gekeken naar de dagtekening van de beschikking/aanslag om de nieuwe WOZ-waarde pas vanaf deze datum te tonen.

Bij een langere periode voor een print- en mailbedrijf kan het dus zijn dat de waarde eerder zichtbaar is op het WOZ-waardeloket dan dat deze “op de mat” ligt. We zien dat de systemen steeds meer gericht zijn op de digitale communicatie (zoals bij verzending van de beschikking/aanslag via de Berichtenbox van MijnOverheid), waarbij de burger “enkele seconden” na het fiatteren van de waarde en de aanslag, het aanslagbiljet in huis heeft.

Maar ook zonder WOZ-waardeloket is de WOZ-waarde soms al eerder bekend, dan het ontvangen van het aanslagbiljet. De WOZ-waarde en het taxatieverslag zijn ook al vaak eerder te raadplegen via de digitale balie, dan dat het fysieke biljet is ontvangen.

Algemene vragen over openbaarheid en het WOZ-waardeloket

Naast de vragen specifiek voor gemeenten is er ook een overzicht met algemene vragen over het WOZ-waardeloket en de openbaarheid van WOZ-waarden.